19 I 91: Jelena Pajić, Katja Janova, Džejn Jefremova

Godina 1991. u naslovu izložbe „19 I 91” nije samo istorijska odrednica. To je godina raspada Sovjetskog Saveza i početka rata na prostoru bivše Jugoslavije, ali i godina rođenja Jelene Pajić i Katje Janove. Džejn Jefremova, rođena nekoliko godina kasnije, pridružuje se ovom razgovoru kroz sopstveno istraživanje sećanja, istorije i ličnog iskustva.

Fotografija, video, arhivski materijal, pronađeni objekti i lične i kolektivne priče ovde služe kao načini da se ispita ono što istorija ostavlja iza sebe. Umetnice se bave sećanjem koje nije uvek celovito ni jasno, već je puno praznina, protivrečnosti i stvari koje ostaju neizrečene.

Radovi su postavljeni kao jedna celina, a ne kao tri odvojene autorske celine. Time se prostor izložbe pretvara u mesto njihovog međusobnog dijaloga - pojedinačne perspektive ostaju različite, ali se kroz njihovo ukrštanje pojavljuju neočekivane veze.

Jelena Pajić polazi od kolektivnog sećanja, porodičnih priča, mikroistorija i ličnih svedočanstava koja mogu da otvore pitanje zvaničnih istorijskih narativa. Katja Janova kreće iz ličnog iskustva i istražuje kako se oblikuje subjektivnost i gde se prepliću lično i kolektivno. Džejn Jefremova, koja živi i radi u Beogradu, bavi se dokumentarnom i umetničkom fotografijom, kao i kustoskom praksom.

Pajić i Janova rođene su 1991. godine - jedna u Srbiji, druga u Rusiji - i obe danas rade u različitim gradovima. Njihove biografije, zajedno sa radom Jefremove, otvaraju prostor za pitanje kako se velika istorija upisuje u iskustvo pojedinca i kako se njeni tragovi prenose iz generacije u generaciju.