Symposium: Filip Savković

Izložba Filipa Savkovića predstavlja logičan nastavak i dalji razvoj tema koje ga kao stvaraoca okupiraju. U svom karakterističnom sinkretističkom duhu, autor, kako konceptualno, tako i likovno, kombinuje tematski srodne elemente različitih kultura, škola mišljenja i religija, insistirajući na univerzalnosti ljudskog iskustva, tj. njegovog posebnog aspekta: ljubavi. Na izložbi pod nazivom „Symposium”, on transformiše prostor galerije crtajući po zidovima, uvodeći nas u svojevrsni hram.

Tripartitna podela odgovara ljubavnom narativu i odnosu glavnih likova (a i samog umetnika) prema životu. U prvom delu vidimo scene iz svakodnevice para koji se bavi raznim aktivnostima. Raspored scena je nenarativan, te kao takav ne uspostavlja hronološki ciklus. Posmatraču je tako dozvoljeno i sugerisano da razgleda po slobodnom nahođenju. Naredna celina, koja sadrži samo dve scene, predstavlja, prema rečima autora „život jednog od njih u samoći nakon gubitka partnera”. Prikaz reminiscirane scene upoznavanja čini tematski vrhunac postavke, ali i sponu između prve i treće celine, između života i smrti. U poslednji segment izložbe uvodi nas figura nalik šamanu, usmeravajući nas ka tzv. Edenu. Ovaj zagonetni lik stoji između smrtnog i besmrtnog, kao posrednik. Objašnjenje identiteta ove figure se može naći u Platonovoj „Gozbi”. U razgovoru Sokrata i Diotime, sveštenice iz Arkadije, Eros je opisan kao sredina između smrtnog i besmrtnog.[1] Ljubav je ta koja stoji na granici ova dva stanja, ispunjavajući svoju mističku interpretaciju prema kojoj je Eros/Amor bog smrti.[2] Tako se upravo u smrti dešava ponovni susret para, čija je ljubav sada produžena u večnost.

Likovi u crtežima Filipa Savkovića predstavljeni su na način blizak kanonu drevnog Egipta, indijske i antičke grčke umetnosti. Ipak, njegove figure, posebno u prvom segmentu izložbe, prikazane su u aktivnostima svojstvenim sadašnjosti. Ovaj anahronizam služi kao sredstvo uspostavljanja veze između daleke prošlosti (i dalekih kultura) i sadašnjosti. Postavlja se logično pitanje: šta je cilj ovakve vremenske i prostorne spone? Odgovor leži u citatu Džozefa Kembela, koji glasi: „pratite svoje blaženstvo”. Osvrćući se na učenje Vedante, on govori o postojanju, svesti i blaženstvu, koji, u zamisli umetnika, na specifičan način korespondiraju sa celinama izložbe. Reč je o postojanju kao par, svesti o smrti i uzroku blaženstva kroz ljubav u zagrobnom životu. Imajući u vidu i Kembelov koncept monomita, svojevrsne paralele ili uočavanja velikog stepena sličnosti u konceptu mita u različitim kulturama, u prvi plan radova Filipa Savkovića stavlja se univerzalnost ljudskog iskustva. Autor prikazuje mit kao „metaforu koja bi bila od pomoći čoveku u svakodnevnom životu”.

Može se primetiti da je konceptualni sinkretizam propraćen paralelom u umetnikovim crtežima, koji su, kako je pomenuto, njegova interpretacija više različitih kanona ljudske figure. Crteži su nastali po sećanju, neopterećeni direktnim i bukvalnim reprodukovanjem stvarnosti u svojim detaljima. Time je postignut određeni stepen apstrahovanja koji doprinosi simboličkom vizuelnom utisku, a koji, pak, adekvatno prenosi simbolično čitanje osnovne teme izložbe – ljubavi.

Jovan Đorđević
doktorand na Odeljenju za istoriju umetnosti Filozofskog fakulteta u Beogradu
 

[1] Platon. Gozba, u: Dela. prev. M. N. Đurić, Beograd, 2006. 55.

[2] E. Vind. Amor kao Bog smrti, u: Paganske misterije u renesansi. prev. Lj. Nikolić, Beograd, 2019. 203-226.

Filip Savković je rođen 2001. godine u Beogradu. Slikarstvo je diplomirao 2023. godine na Fakultetu likovnih umetnosti u Beogradu, u klasi profesora Dobrice Bisenića, a master studije završio je 2024. godine u klasi profesora Zorana Dimovskog. Dobitnik je nagrade za portret „Đorđe Bošan” i nagrade iz „Fonda mr Miodrag Janjušević, akademski slikar”. Učestvovao je na brojnim kolektivnim izložbama, među kojima su „Masterpieces VI” (Umetnički prostor U10, Beograd, 2024), „Izložba nagrađenih radova studenata FLU” (Galerija FLU, Beograd, 2024) i „Interakcija” (Salon Muzeja grada Beograda, 2024). Priredio je i samostalne izložbe. Član je Udruženja slikara i ljubitelja slikarstva „Kornjača”. Trenutno pohađa doktorske studije na Fakultetu likovnih umetnosti u Beogradu.