Retrospektiva filmova Andžeja Vajde

Godina Andžeja Vajde predstavlja izuzetnu priliku da se ponovo susretnemo sa stvaralaštvom jednog od najvećih reditelja svetske kinematografije. Povodom stote godišnjice njegovog rođenja, Poljski institut u Beogradu i pozivaju na retrospektivu filmova Andžeja Vajde, umetnika koji je imao čvrste veze i sa bivšom Jugoslavijom, gde je snimao svoje filmove i negovao bliske umetničke kontakte. Njegova dela, koja se bave univerzalnim temama istorije, moralnih izbora i ljudske sudbine, neprestano intrigiraju nove generacije gledalaca. Srdačno vas pozivamo na retrospektivu filmova

Andžeja Vajde u Jugoslovenskoj kinoteci, od 6. do 11. marta. 
Andžej Vajda (1926–2016) – jedan od najznačajnijih stvaralaca u istoriji filma, čija su dela ostavila dubok trag ne samo u poljskoj, već i u svetskoj kinematografiji. Bio je istaknuti pozorišni reditelj, inicijator brojnih kulturnih projekata, političar i likovni umetnik. 

Neposredno posle Drugog svetskog rata upisao je Akademiju likovnih umetnosti u Krakovu. Odustavši od slikarske karijere, prebacio se na Filmsku školu u Lođu, koju je završio 1953. godine. Godinu dana kasnije debitovao je filmom Generacija (premijerno prikazanim 1955.). Njegov drugi film, Kanal, smatra se simboličnim početkom Poljske filmske škole. Film je naišao na veliko priznanje međunarodne kritike i doneo mu Srebrnu palmu na festivalu u Kanu 1957. godine, nakon čega snima Pepeo i dijamant, koji samo učvršćuje njegovu poziciju jednog od najtalentovanijih autora posleratne poljske kinematografije. 

Potom je usledio niz izuzetno cenjenih ostvarenja, među kojima su Brezik, Obećana zemlja, Čovek od mermera i Gospođice iz Vilka. Godine 1981, u periodu tzv. „karnevala Solidarnosti“, osvaja Zlatnu palmu u Kanu za film Čovek od čelika, u kome prikazuje istoriju potpisivanja takozvanih avgustovskih sporazuma. Film Katin – jedan od najličnijih filmova Andžeja Vajde, koji je mogao biti snimljen tek nakon 1989. godine i političkih promena u Poljskoj. Nastao je iz ličnog iskustva reditelja, čijeg je oca, oficira poljske vojske, 1940. likvidirao NKVD u Harkovu. 
Četiri puta je bio nominovan za Oskara, da bi mu 2000. godine Američka filmska akademija dodelila počasnog Oskara za životno delo. U periodu od 1972. do 1983. bio je umetnički direktor Filmske grupe „X“. 2 

Za najvažnija pozorišna ostvarenja u njegovoj režiji smatraju se adaptacije dela F. M. Dostojevskog (Zli dusi, Nastasja, Zločin i kazna), ali i Novembarska noć prema drami Stanislava Vispjanjskog, kao i višestruke interpretacije Hamleta. 
Umro je 9. oktobra 2016. godine u Varšavi, u 90. godini života. Sahranjen je na Salvatorskom groblju u Krakovu. 

Program festivala: 
06. marta 2026. godine 
od 19.00 časova svečano otvaranje; film Pepeo i dijamant [PL Popiół i diament], iz 1958. godine; nakon filmske projekcije koktel u atrium ispred sale Makavejev 
07. marta 2026. godine 
od 19.00 h projekcija filma Obećana zemlja [PL Ziemia obiecana], iz 1974. godine 
08. marta 2026. godine 
od 19.00 h projekcija filma Kanal [PL Kanał], iz 1957. godine 
09. marta 2026. godine 
od 19.00 h projekcija filma Brezik [PL Brzezina], iz 1970. godine 
10. marta 2026. godine 
od 19.00 h projekcija filma Katin [PL Katyń], iz 2007. godine 
11. marta 2026. godine 
od 19.00 h projekcija filma Bez anestezije [PL Bez znieczulenia], iz 1978. godine 

Vidimo se u bioskopu!